Ceza Hukuku
İnsan davranışını düzenleyen bir kurallar dizisidir. Hukukun amacı toplumda huzur ve güvenliği sağlamaktır. Hukukun amacı, bireylerin çıkarlarını koruyarak, ortaya çıkan uyuşmazlıkların çözümünde izlenecek akılcı ve güvenilir muhakeme ilkelerini oluşturmaktır. Hukuk kurallarını diğer sosyal kurallardan ayıran şey, yaptırımları (devletin güç kullanma yetkisi) içermesi ve uyuşmazlıkların nasıl çözüleceğini göstermesidir. Yasal hükümler birbirine bağlı ve tamamlayıcı unsurları temsil etmektedir. Hukuki düzenlemeler esas itibariyle özel hukuk ve kamu hukuku olmak üzere iki kısma ayrılmaktadır. Özel hukuk, özel kişiler arasındaki ilişkileri düzenleyen hukuktur. Kamu hukuku ise bir kişinin devletle veya bir devletin başka bir devletle ilişkilerini düzenleyen, devlet ile bireyler arasındaki karşılıklı hak ve yükümlülükleri düzenleyen hukuktur.
Ceza hukuku, kamu hukukunun bir dalıdır. Ceza hukukunun konusu genel olarak suçlar ve yaptırımlardır. Devlet, sosyal düzeni sağlamak ve bireysel çıkarları korumak amacıyla, bireylerin belirli davranışları gerçekleştirebileceği veya bunlardan kaçınabileceği kural ve düzenler oluşturma ve bunlara uymayanlara yaptırım uygulama eğilimindedir. Ceza hukuku aynı zamanda devletin uyguladığı yasakları, emirleri ve yaptırımları da inceler. Cezai suç, en geniş anlamıyla, başkalarının haklarını ihlal eden eylem ve davranışların ceza kanunu tarafından yasaklandığı bir eylemdir. “Ceza hukuku” derken, suç olarak tanımlanan davranışları ve bu davranışlara uygulanacak yaptırımları tanımlayan yasal düzenlemelerin bütününü kastediyoruz. Ceza hukuku, sosyal hayatın düzenlenmesine ilişkin son hukuk dalıdır. Çünkü bireylere uygulanan cezai yaptırımlar hukukun diğer alanlarında öngörülenlerden çok daha ağırdır. Ancak hukukun üstünlüğü ile temel hak ve özgürlüklerin korunması için ceza hukukuna başvurulması kaçınılmazdır. Ceza hukukunun meşruluğu bu kaçınılmaz gerçekten kaynaklanmaktadır.
CEZA Hukukunun Amacı
5237. Türk Ceza Kanununun 1. Maddesine göre; "Ceza Kanununun amacı: Kişi hak ve özgürlüklerini, kamu düzeni ve güvenliğini, hukukun üstünlüğünü, kamu sağlığını ve çevreyi, toplumsal barışı ve suçun önlenmesini korumaktır." Bunu gerçekleştirmek için; Kanun, cezai sorumluluğun temel ilkelerini, suçların mahiyetini, yaptırımları ve güvenlik tedbirlerini düzenlemektedir. Ceza hukukunun amacını tanımlayan maddede öncelik, bireyin hukuki değerlerinin, hak ve özgürlüklerinin güvence altına alınmasıdır. İnsan hak ve özgürlüklerini, kamu düzeni ve güvenliğini, hukukun üstünlüğünü, kamu sağlığını, çevreyi ve toplumsal barışı korumak; Kanunun amacı suçu önlemektir.
